W ostatnich latach jesteśmy świadkami wzrostu zainteresowania rolnictwa, ruchów ekologicznych i przemysłu odtwarzalnymi surowcami roślinnymi, w tym konopiami włóknistymi –  roślinę atrakcyjną zarówno dla rolnictwa, jak i wielu gałęzi przemysłu.

Pierwsze badania dotyczące uprawy, produkcji włókna, technologii przerobu i zagospodarowania surowca prowadzono w Polsce już w okresie przedwojennym. W 1928 roku konopie uprawiano na areale 29 300 ha.

Oprócz tradycyjnego włókienniczego wykorzystania, konopie znalazły zastosowanie między innymi w przemyśle papierniczym, materiałów budowlanych, motoryzacyjnym, energetycznym, kosmetycznym, farmaceutycznym i chemicznym.

Polskie odmiany konopi włóknistych

W 1956 roku rozpoczęto w Instytucie prace hodowlane w celu uzyskania jednocześnie dojrzewających konopi jednopiennych tzn. posiadających na jednej łodydze kwiaty męskie i żeńskie. Pierwszą polską odmianą jednopienną, wpisaną w roku 1968 do Rejestru Odmian Oryginalnych jest odmiana Białobrzeskie. Odmiana ta z uwagi na dużą wartość gospodarczą z powodzeniem uprawiana jest do dnia dzisiejszego nie tylko w Polsce, ale również na terenie Unii Europejskiej.

Aktualnie w Rejestrze Krajowym COBORU i we Wspólnotowym Katalogu Odmian Roślin Rolniczych (CCA) znajduje się pięć odmian jednopiennych konopi włóknistych wyhodowanych w IWNiRZ w Poznaniu: Białobrzeskie, Beniko, Tygra, Wojko i Wielkopolskie. Są to odmiany przystosowane do polskich warunków klimatyczno-glebowych. Plon słomy konopi waha się od 7 do 15 t/h, plon nasion 300 – 1000 kg/ha.

Zgodnie z wymaganiami Ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii, która reguluje uprawę konopi w Polsce, wszystkie polskie odmiany zawierają poniżej 0,2% substancji halucynogennej (THC). Dzięki tej ustawie możliwa jest między innymi kontraktacja nasion konopi z przeznaczeniem na kwalifikowany materiał siewny prowadzona przez IWNiRZ. Uprawa konopi jest możliwa zarówno w gospodarstwach tradycyjnych jak również ekologicznych.

Wymagania biologiczne

Wymagania wodne. W okresie wegetacji konopie potrzebują przynajmniej 250-300 mm opadów atmosferycznych. Jednakże dla prawidłowego rozwoju konopi istotna jest nie tylko ogólna suma, ale również rozkład opadów w okresie wegetacji. Zużycie wody skorelowane jest bowiem z intensywnością wzrostu roślin – największe w czerwcu i lipcu.

Wymagania cieplne. Nasiona konopi kiełkują przy temperaturze 8-10oC w ciągu 8-12 dni, a młode rośliny znoszą przymrozki do -6oC. Umożliwia to stosunkowo wczesny siew konopi, pozwalający na osiągnięcie dojrzałości biologicznej nie później niż w połowie września. W naszych warunkach klimatycznych ma to istotne znaczenie wobec konieczności dosuszenia słomy i nasion.

Wymagania glebowe. Najodpowiedniejsze dla konopi są gleby żyzne, bogate w próchnicę, azot i wapń, o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Nieodpowiednie zaś są lekkie gleby piaszczyste i ciężkie ilaste, jak również tereny stale podmokłe.

Uprawa

Stanowisko w płodozmianie. Konopie, z uwagi na wytwarzaną dużą biomasę, zagłuszają chwasty i wprowadzenie ich do zmianowania można traktować jako zabieg odchwaszczający.

Nawożenie. Efekty nawożenia uzależnione są w znacznym stopniu od kultury i zasobności gleby, naturalnych warunków wilgotnościowych oraz przebiegu pogody. Konopie dobrze wykorzystują starą siłę nawozową gleby i pozytywnie działają na wysokie dawki nawozów mineralnych oraz organicznych. Podobnie jak w przypadku tworzenia się biomasy innych roślin, decydującą rolę w kształtowaniu się plonu słomy i włókna odgrywa azot. Jednakże nadmierna dawka azotu przedłuża okres wegetacji konopi, sprzyja wybujałości roślin, obniża zawartość i jakość włókna w łodygach.

Autorzy artykułu:

Michał Rębarz, Małgorzata Strybe, Magdalena Chudy

Dalszych informacji udzielają pracownicy Zakładu Hodowli, Agrotechniki i Nasiennictwa Konopi IWNiRZ w Poznaniu Tel. + 48 61 84 55 832  www.iwnirz.pl

37eko-arka

Artykuł pochodzi z 37 (4/2011) numeru Eko Arki.

kup w sklepie Wydawnictwa Gaj

Sprawdź warunki prenumeraty