Poniżej EkoArka umożliwia Państwu przeczytanie całości tekstu Juliana Rose w sprawie Transatlantyckiego Partnerstwa w dziedzinie Handlu i Inwestycji. Umowa ta, która ma być podpisana pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Komisją Unii Europejskiej będzie miała bardzo duży wpływ na stan rolnictwa ekologicznego w naszym kraju. 

„TTIP jawi się jako projekt polityczny transatlantyckiej elity korporacyjnej i politycznej, który na bazie bezzasadnej obietnicy zwiększenia handlu i miejsc pracy będzie próbował odwrócić zapisy ochronne dotyczące kwestii społecznych i środowiska, przesunąć prawa obywateli na korporacje oraz skonsolidować globalne przywództwo Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej w zmieniającym się porządku na świecie” (Seattle to Brussels Network).

TTIP to akronim oznaczający Transatlantyckie Partnerstwo w dziedzinie Handlu i Inwestycji. Sama nazwa brzmi niewinnie, ale rzeczywistość, jaka się pod nią kryje, nie ma nic wspólnego z niewinnością. TTIP to próba stworzenia „wspólnego rynku” ze Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej. Jak gdyby przestał istnieć Ocean Atlantycki. W efekcie będzie to oznaczać, że instytucje i obywatele Europy nie będą mieli nic do powiedzenia w kwestii produktów, jakie ponadnarodowe i wielonarodowe korporacje ze Stanów Zjednoczonych zechcą dostarczać do europejskich brzegów.

Celem tego „partnerstwa” jest ułatwienie daleko idącej kontroli rynku międzynarodowego przez korporacje oraz otworzenie w przeważającej mierze zamkniętych (ale bynajmniej nie na klucz) europejskich drzwi na uprawy i nasiona GMO.

W czasie gdy próbuje się wprowadzić tą korporacyjną platformę handlową, trwają negocjacje odnośnie podobnej umowy pomiędzy Kanadą a Unią Europejską, pod nazwą „Kompleksowa umowa gospodarczo-handlowa” (CETA). Jak gdyby tego było mało, zapowiada się również dalsze znoszenie ceł poprzez TiSA – porozumienie mające na celu szeroką liberalizację warunków handlowych, będące bezpośrednią kontynuacją porozumienia GATS podpisanego przez Światową Organizację Handlu. Jest jeszcze przyjazny dla korporacji „Codex Alimentarius,” określający wymogi sanitarne i higieniczne. Codex zagraża szczególnie nasionom lokalnym oraz ziołom leczniczym. Jeśli negocjacje odnośnie TTIP będą kontynuowane, pojawi się znacznie więcej zagrożeń.

Widzimy więc jasno, że zapowiada się bardzo niebezpieczna ingerencja w i tak już nieszczelny system kontroli rynku eksportu i importu. Z podtekstów wyłaniają się plany masowego podporządkowania sobie przez korporacje wszystkich obecnych porozumień handlowych oraz systemów kontroli jakości żywności, jakie istnieją aktualnie pomiędzy Stanami Zjednoczonymi oraz Unią Europejską.

Ogromne znaczenie ma fakt, iż obecne negocjacje odbywają się w trybie tajnym. Opinia publiczna kompletnie nie ma pojęcia o tym, co się dzieje za jej plecami. A efekty bardzo poważnie dotkną przecież nas wszystkich.

Negocjatorzy korporacyjni żądają „prawa do prywatności” z uwagi na „delikatny charakter” negocjacji. Żądanie to jest o tyle oburzające, że cały program odbywa się trybie, który raczej przywodzi na myśl faszyzm niż demokrację.

Kluczowym elementem, ale tak naprawdę jednym z setek wysoce kontrowersyjnych propozycji TTIP są działania zmierzające do deregulacji statusu, jaki obecnie ma import genetycznie zmodyfikowanych nasion i roślin i ich uprawa na europejskich glebach.

Potrzeba determinacji i wysiłku wszystkich, którym zależy na prawdziwej żywności i rolnictwie, by powstrzymać najbardziej podstępne próby pokonania europejskiego oporu wobec genetycznie zmodyfikowanych organizmów, a w szczególności stosowania nasion GMO w rolnictwie, co mogłoby doprowadzić do upraw GMO na terenach, które aż do teraz przeciwstawiały się korporacyjnej inwazji GMO.

Do chwili obecnej Unia Europejska dopuściła do uprawy na swoim terytorium tylko jedną odmianę genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy (MON 810) oraz jedną odmianę ziemniaka (Amflora) do przemysłowej produkcji skrobi. Do chwili obecnej również polityka Unii odnośnie GMO i innych kontrowersyjnych produktów żywnościowych była bardzo restrykcyjna z uwagi na presję ze strony opinii publicznej, a także z uwagi na mającą szeroki zakres „zasadę ostrożności”. Jasne jest, że wiodące korporacje próbują za wszelką cenę obejść lub osłabić rozsądne zabezpieczenia, jakie zapewnia „zasada ostrożności.”

Jeśli blokuje się korporacje, żądają one prawa do pociągnięcia rządów i instytucji na drogę sądową za „naruszanie zasad międzynarodowego wolnego handlu.” Takie procedury nie są niczym nowym, ale pomysł stworzenia takich zapisów w międzynarodowej umowie handlowej wzbudza spore kontrowersje. Dla przykładu, jeden z wiodących szwedzkich koncernów energetycznych chce uzyskać na drodze sądowej miliardy euro odszkodowania od rządu niemieckiego za zakaz budowy elektrowni jądrowych wydany przez rząd Angeli Merkel.

Aby jeszcze bardziej wzmocnić i tak już drakońskie nadużywanie polityki siły, sprawy sądowe mają być tajne i mają odbywać się w sądzie w Waszyngtonie. Takie tajne sądy działają już w Wielkiej Brytanii, a odbywają się w nich procesy w „sprawach delikatnych” bez udziału opinii publicznej oraz bez udostępniania jakichkolwiek raportów. Mamy tu orwellowski system kontroli w pełni, likwidujący całe dekady ciężko wypracowanych swobód obywatelskich.

Tajne sądy to kluczowy punkt TTIP. A przecież zwyczajne sądy są jak najbardziej w stanie rozsądzać spory w przemyśle, jakie mogą powstać w związku z wątpliwymi umowami handlowymi. Jasne jest więc, że próbuje się tutaj przekroczyć zasady prawa. Porozumienia mają być zawierane poza kontrolą opinii publicznej, a rozprawy sądowe mają odbywać się w trybie prywatnym. Takie zamiary można śmiało określić, jako przestępcze.

Niesłabnący charakter tej neokapitalistycznej i korporacyjnej centralizacji władzy powoduje duży opór. „Opozycja w Europie wobec transatlantyckiego wolnego handlu osiągnęła duże rozmiary. Petycję przeciwko porozumieniu handlowemu podpisało ponad milion osób na początku 2015 roku” (The Guardian). W chwili obecnej liczba osób, które podpisały petycję przeciwko TTIP, przekroczyła już 3 miliony.

Nie sposób omówić tutaj całej gamy kontrowersji handlowych, które poruszane są w negocjacjach, dlatego skupię się tylko na jednym elemencie: implikacjach, jakie TTIP może wnieść w dziedzinie żywności i rolnictwa. Niemniej jednak należy pamiętać o prawdziwych intencjach, jakie kryją się pod wszystkimi aspektami tych nikczemnych umów handlowych.

Jako wstęp do TTIP, unijna Rada ds Środowiska przegłosowała w styczniu 2015 roku dużą zmianę w dziedzinie prawodawstwa odnośnie GMO. Po wielu latach braku zgody pomiędzy państwami członkowskimi UE odnośnie kwestii GMO, która doprowadziła do impasu negocjacyjnego, to kontrowersyjne porozumienie przeniosło procedury decyzyjne odnośnie GMO z Brukseli na państwa członkowskie Unii.

Zmiana ta daje w międzyczasie zielone światło rządom opowiadającym się za GMO na uprawy roślin GMO, a kraje, które opowiadają się przeciwko GMO, mogą przedstawić argumenty zdrowotne i środowiskowe potwierdzające zasadność zakazu upraw GMO. W pierwszej wersji tego porozumienia kraje, które chciały zablokować uprawy GMO, zostały wezwane do tego, by uzyskały zgodę na zakaz takich upraw od korporacji, które chcą je wprowadzić! Propozycja ta, która w bezprecedensowy sposób foruje korporacje, przypomina korporacyjny program propozycji umów handlowych TTIP i CETA.

Na szczęście na skutek mocnego sprzeciwu opinii publicznej, zapis ten porzucono (11 listopad 2014, Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności).

Niemniej jednak, zapala się przed nami mocne światło ostrzegawcze. Po pierwsze, z uwagi na przeniesienie przez Komisję Europejską „prawa do decydowania” na kraje członkowskie, a po drugie z uwagi na TTIP, którego ratyfikacja pozwoliłaby na nieograniczone wprowadzanie na rynek europejski upraw i nasion GMO, które obecnie są zabronione, a także różnych produktów zwierzęcych zawierających leki, takich jak na przykład wołowina ze Stanów Zjednoczonych wzbogacona hormonami, nabiał zawierający sztuczny hormon wzrostu (somatotropina bydlęca) czy kurczaki myte chlorem. W procesie tym obchodzi się „zasadę ostrożności” oraz opinię Europejskiego Urzędu ds Bezpieczeństwa Żywności na temat takich produktów.

Jeżeli dojdzie do pełnej ratyfikacji TTIP, doprowadzi to w efekcie do zniesienia wszelkich różnic w prawie handlowym pomiędzy Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi. Mówiąc żargonem korporacyjnym, takie różnice „zakłócają handel.” TTIP może być również wykorzystane do przeprowadzenia ataku na regionalne inicjatywy związane z żywnością w Stanach Zjednoczonych, takie jak na przykład prawo „preferencji lokalnej” na poziomie stanowym. TTIP wzywa do „wzajemnego uznawania” pomiędzy blokami handlowymi, co oznacza obniżenie standardów, a następnie narzucenie tych standardów na oba kontynenty.

Grupy konsumenckie uznały już, że wzajemne uznawanie standardów nie jest akceptowalne, ponieważ wymaga, by co najmniej jedna strona zaakceptowała żywność, która nie spełnia aktualnie przyjętych standardów. Mówiąc prościej, presja, by Europa „usunęła nieścisłości,” będzie bardzo silna i dużo bardziej prawdopodobna niż przeciwny kierunek, czyli podniesienie standardów w Stanach Zjednoczonych.

Sformułowania w stylu „harmonizacja” czy „współpraca w zakresie regulacji” często padają w żargonie TTIP. W efekcie jednak wszystko zmierza w jednym kierunku: w dół… do najniższego wspólnego mianownika.

Corporate Europe Observatory komentuje to w następujących słowach:
„Zgodnie z rozdziałem TTIP na temat „współpracy w zakresie regulacji”, wszelkie środki, które w przyszłości mogłyby prowadzić nas w stronę bardziej zrównoważonego systemu żywieniowego, mogłyby zostać uznane za „bariery dla handlu” i na tej podstawie odrzucone, zanim ujrzą światło dzienne.”

Obecny polski zakaz nasion GMO najprawdopodobniej przestanie istnieć, jeśli TTIP stanie się częścią prawa Unii Europejskiej. Chroniona, dobrej jakości żywność, jak na przykład oscypek, również znajdzie się na linii ognia. Także rolnictwo ekologiczne stanie pod znakiem zapytania, jako że obowiązujące w nim standardy zostaną z dużym prawdopodobieństwem uznane za „nadmiernie restrykcyjne.”

Duże grupy biznesowe, jak na przykład BUSINESSEUROPE (Konfederacja Europejskiego Biznesu) oraz US Chamber of Commerce próbowały przeforsowywać ten scenariusz korporacyjnego lobby nawet przed rozpoczęciem negocjacji pomiędzy Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi. W kwestii współpracy w zakresie regulacji chcą one współtworzyć przepisy oraz ustanowić na stałe dialog pomiędzy Unią a Stanami, by dążyć do „harmonizacji standardów” po podpisaniu TTIP.

Oznacza to, że nie będzie praktycznie żadnych sieci bezpieczeństwa ani nadzoru opinii publicznej, które mogłyby spowolnić lub zatrzymać nowe, wysoce kontrowersyjne nasiona GMO przed trafieniem na europejskie pola oraz stoły.

Jednym z najmocniejszych głosów opowiadającym się za realizacją celów TTIP jest były polski premier, Donald Tusk. Jak donosi The Guardian, „Obejmując w tym tygodniu stanowisko jako nowy Przewodniczący Rady Europejskiej, który przewodzi szczytom oraz prowadzi mediacje pomiędzy przywódcami krajów, były premier Polski, Donald Tusk wybrał TTIP, jako swój główny priorytet na następny rok” (08/12/2014).

Już wcześniej, jako premier Polski, Donald Tusk pokazywał swoje poparcie dla dużych firm, wspierając strategie wyprzedaży najbardziej produktywnej polskiej ziemi zagranicznym podmiotom, które oferowały najwyższą stawkę, jednocześnie starając się przypodobać wielkim szefom Komisji Europejskiej. Tusk jest współwinny, a nawet można by powiedzieć, że jest wiodącym głosem opowiadającym się za centralizacją władzy politycznej w Brukseli i stopniowym znoszeniem suwerenności narodowej – prawa do tego, by kraje decydowały o swojej własnej przyszłości i miały na nią wpływ.

Z dużym zaskoczeniem obserwujemy teraz, że PiS również promuje TTIP, jak gdyby porozumienie było czymś wspaniałym, co doprowadzi do dobrego. Nic, jak widzimy, nie może być dalsze od prawdy. Bez możliwości ochrony rynku przed nieograniczonym handlem globalnym, znajdująca się obecnie w dobrej kondycji polska gospodarka będzie bardzo zagrożona. Minister finansów może się mocno zdziwić, jeśli nagle odkryje, że stracił zupełnie kontrolę nad przyszłością polityki gospodarczej swojego kraju.

TTIP i CETA stanowią doskonałą broń do długo planowanego zniesienia suwerenności narodowej. Negocjatorzy biznesowi, lobbyści pro GMO, duże związki rolnicze (jak na przykład COPA COGECA), firmy agrochemiczne oraz giganci przemysłu żywieniowego wszyscy uczestniczą w tej grze i posiadają silne grupy lobbystów, które forsują TTIP. Ich poglądy na temat tego, co oznacza „współpraca”, najlepiej podsumowuje następujące stwierdzenie: „System współpracy w zakresie regulacji mógłby zapobiec „złym decyzjom” – w ten sposób uniknęlibyśmy później konieczności występowania na drogę sądową przeciwko rządom” (Corporate Europe Observatory).

Te „złe decyzje” to jakiekolwiek próby powstrzymania przez rządy jawnego sięgania po władzę, które jest typowe dla hierarchii korporacyjnej. Na przykład Syngenta i Bayer, giganci biotechnologiczni i agrochemiczni, postanowili zaskarżyć do sądu decyzję Komisji Europejskiej wprowadzającą częściowy zakaz dla środków owadobójczych z rodziny neonikotynoidów z uwagi na ich zabójczy wpływ na pszczoły.

Powiedzmy sobie jednak jasno – Unia Europejska stanęła w obronie pszczół tylko ze względu na silną presję ze strony opinii publicznej. Gdyby korzystała tylko ze swoich narzędzi, nie byłoby różnicy pomiędzy nią a korporacyjną kliką, która przebija się przez korytarze władzy w Komisji Europejskiej i Parlamencie Europejskim

Głównym celem „współpracy w zakresie regulacji” pomiędzy przemysłem Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej jest nieprzerwany „stały dialog” (zwany „żywym porozumieniem”), który w efekcie doprowadzi do tego, że TTIP stanie się w dużej mierze mało znaczące. Mało znaczące, ponieważ dialog ten może obejść porażkę TTIP, by zdobyć ustępstwa w standardach dotyczących żywności oraz środowiska, koncentrując się na „wdrażaniu przepisów” a nie na ciężkim zadaniu zmiany „prawa” samego w sobie. Majstrowanie przy „wdrażaniu przepisów” to kolejny sposób na wprowadzenie do powszechnych praw w handlu ustępstw przyjaznych dla korporacji.

Zapewnienia ze strony negocjatorów z Unii i Stanów Zjednoczonych, że „standardy obowiązujące w żywności nie obniżą się” brzmią bardzo podejrzanie. Rolnicy powinni mieć świadomość, że dzięki TTIP dopuszczony będzie najprawdopodobniej import towarów niespełniających lokalnych standardów, co zagrozi krajowym dziedzinom handlu w rolnictwie. To dotyczy szerokiego spektrum dziedzin i obejmuje również GMO. Według Corporate Europe Observatory, „Zbieżność przepisów fundamentalnie zmieni sposób, w jaki będzie w przyszłości tworzona polityka, a jeśli im się to uda, za stołem zasiadać będą przedstawiciele przemysłu.”

Jeśli im się to uda.

Wszystkie partie polityczne, organizacje oraz osoby, którym zależy na utrzymaniu Europy w dużej mierze wolnej od GMO, a także na zachowaniu prawdziwej, zdrowej żywności oraz ekologicznych metod jej wytwarzania, powinny natychmiast zaangażować się w proces zatrzymania TTIP, aby nie padła ostatnia linia obrony przed całkowitym przejęciem łańcucha żywieniowego przez korporacje.

Julian Rose