W ramach wyjazdu zorganizowanego przez Stowarzyszenie ZIARNO nasi rolnicy ekologiczni mogli podpatrzeć jak szkolą się młodzi ludzie w kierunku rolnictwa ekologicznego za granicą. W ramach projektu budowy pierwszego w naszym kraju Ekologicznego Uniwersytetu Ludowego polscy rolnicy zapoznawali się z systemem kształcenia i funkcjonowaniem szkół rolnictwa ekologicznego w Szwajcarii. A ponieważ EUL jest pierwszą tego rodzaju inicjatywą w Polsce chcieliśmy zaczerpnąć wzorce od naszych kolegów Szwajcarów, którzy kształcą młodzież w tym systemie już od 30 lat.

Naszym przewodnikiem po Szwajcarii był Reto Ingold, nauczyciel szwajcarskiej szkoły rolnictwa biodynamicznego, który kiedyś sam ukończył taką szkołę.

Specyfika ekologicznych gospodarstw w Szwajcarii i wizyta w szkole rolnictwa ekologicznego

Pierwszego dnia naszej wizyty odwiedziliśmy ekologiczną szkołę Bio-Schule w miejscowości Schwand w obrębie Münsingen, w kantonie Bern www.bio-schule.ch W szkole zapoznaliśmy się z ogólną sytuacją Szwajcarii, ze szczególną uwagą na sektor rolny. Szwajcaria to bardzo zróżnicowany kraj – składa się z 26 kantonów tworzących konfederację. W kraju obowiązują 4 oficjalne języki, niemiecki, włoski, francuski oraz retoromański.

Program nauczania w Szwajcarii jest rządowy, natomiast za konkretne szkoły odpowiadają poszczególne kantony. W Szwajcarii istnieje obecnie już tylko 48 500 gospodarstw, z czego 5 989 to gospodarstwa ekologiczne (12,3% ogółu). Średnie gospodarstwo w tym kraju ma pow. 18,6ha a w tym średnio 6ha lasu. Każdego roku w Szwajcarii ubywa 2% gospodarstw konwencjonalnych i jednocześnie 2% przybywa gospodarstw ekologicznych.
Kanton Bern jest jednym z większych kantonów, w którym mieści się stolica kraju. Jest tu 10 630 gospodarstw rolnych co stanowi 25% ogółu. Ekologicznych gospodarstw jest tu 1 147 co stanowi 10,8% ogółu.

Organizacja IFORAMA www.inforama.ch skupia 6 szkół rolniczych, w których rocznie uczy się 200 studentów z czego 10 do 20% decyduje się na kształcenie w kierunku rolnictwa ekologicznego. W szkole Bio-Schule zapoznaliśmy się z funkcjonującym programem nauczania, a następnie mieliśmy okazję uczestniczyć razem ze studentami w zajęciach praktycznych. Nauka w szkole trwa 3 lata i jest podzielona na bloki tematyczne, w tym np.: gleboznawstwo, produkcja roślinna, produkcja zwierzęca oraz marketing i zarządzanie gospodarstwem. Studenci mieszkają w szkole podczas roku szkolnego.

Warunki ubiegania się o dopłaty rolnicze

Młody człowiek po ukończeniu takiej szkoły nabywa kwalifikacji rolniczych i może starać się o subsydia rolne pod warunkiem, że: ma skończonych 28 lat, odbył min. 1 rok praktyki na gospodarstwie (2 640h), napisał pracę z rolnictwa, uczestniczył w 80% z 248 obowiązkowych zajęć oraz odbył 40 lekcji z wybranych kursów. W Szwajcarii nie jest możliwe pobieranie dotacji tylko na podstawie posiadania ziemi rolnej. Społeczeństwo szwajcarskie bardzo pozytywnie podchodzi do tematu subsydiów dla rolników.