Kiedy Stanisław Nowak zaczynał pracę zawodową w przetwórni, napoje owocowe były ekologiczne, bez sztucznych dodatków, a technologia pozwalała zachować cechy owoców. Obecnie w sklepach, nawet w placówkach służby zdrowia, najpopularniejsze są napoje ze sztucznym dodatkami, nie służące zdrowiu. Dlatego postanowił wrócić do dobrej tradycji.

 Właściciel gospodarstwa ekologicznego i przetwórni, Stanisław Nowak z Miejsca Piastowego k. Krosna (woj. podkarpackie), zaczynał nietypowo jak na rolnika. Po ukończeniu szkół przetwórstwa owocowo-warzywnego w Tymbarku i Sandomierzu oraz studiach ogrodniczych na Akademii Rolniczej w Krakowie, pracował w Zakładach Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego w Krośnie. Przeszedł tam różne szczeble zawodowe – od mistrza produkcji do dyrektora. W 1981 roku, nie wiedząc co stanie się w Polsce, skorzystał z okazji wyjazdu służbowego na 1,5 roku do USA. Poznał tam nowoczesne sadownictwo i przetwórstwo rolne. Potem udało mu się jeszcze wyjechać na dwumiesięczne szkolenie do Anglii, następnie kilkakrotnie do innych krajów. Pobyt za granicą uświadomił mu niewykorzystane możliwości naszego rolnictwa. W tym czasie nasz przemysł owocowo-warzywny zaczął upadać, zlikwidowano zakład w Krośnie. Pan Stanisław zarobione w USA pieniądze przeznaczył na założenie gospodarstwa oraz budowę własnej przetwórni, której dał nazwę „Aronia”.

Uwagi Stanisława Nowaka na temat uprawy aronii

Aronia jest stosunkowo łatwa w uprawie. Lubi miejsca nasłonecznione, najlepiej wtedy owocuje, nie jest jednak wymagająca jeśli chodzi o glebę, jej zaletą jest przystosowanie się do różnych warunków środowiskowych. Można zakładać plantacje na glebach słabych. Nie wymaga intensywnego nawożenia. Nie należy natomiast sadzić krzewów  przy ocieniających je ścianach budynków i w sąsiedztwie wyższych drzew owocowych, bo wtedy krzewy wyrastają ponad 2 m, co utrudnia zbieranie owoców. Ważne jest zachowanie odległości między rzędami, ok. 4 m, co zapewni dostęp światła. Aronia najlepiej owocuje w wieku 2-4 lat, potem warto przeprowadzić zabiegi odmładzające. Jest ponadto krzewem ozdobnym, na wiosnę pięknie kwitnie na biało, potem gałązki czernieją od owoców, a w jesieni liście nabierają żółto-pomarańczowej barwy.

Aronia jest odporna na choroby grzybowe, objawiające się plamami na liściach. Na gałęziach mogą wystąpić miejscowo mszyce, lecz nie stanowi to poważniejszego zagrożenia. Może zagnieździć się pajęczak przędziorek chmielowiec, wysysający sok z liści, jednak w uprawach nie stwierdzono większych strat z tego powodu.  Aronia jest bardzo dobrym pożytkiem pszczelim. Nie wymarza z powodu zimowych mrozów, a wiosenne przymrozki nie zagrażają kwiatom. Nie ma kłopotu z usuwaniem chwastów, bo kiedy krzewy osiągną znaczące rozmiary, same zagłuszają niepożądane rośliny.

aronia_cud_natury_20130114_1413271655aronia_najlepiej_owocuje_w_wieku_2_do_4_lat_20130114_1442309939soiki_przeznaczone_do_pasteryzacji_20130114_1065436345patison_odmiany_sunny_delight_naley_do_rolin_atwych_w_uprawie_20130114_1699360343

Z powodu niskiej ceny owoców, dla zminimalizowania kosztów transportu, najlepiej plantacje zakładać w pobliżu zakładów przetwórczych.

Aronia jest w Polsce owocem znanym od ponad 20 lat, bogato opisywane są jej właściwości zdrowotne. W literaturze spotyka się nawet określenie, że jest „cudem natury”. Mimo to, po kilku latach mody zmalała jej popularność, a niska cena skupu zniechęciła plantatorów. Pozostałym, jak Stanisław Nowak, trudno o pracowników w okresie zbioru. On płaci zbierającym 70 gr za 1 kg (informacja z 2012 roku). Aroniowe „żniwa” zaczynają się późnym latem i mogą trwać do jesiennych przymrozków. Owoce zbierane w późniejszym okresie mają większą zawartość cukru, więc można go wtedy dawać mniej do soku.

Krzysztof Kamiński

40ekoarka

Cały artykuł  Aronia – „cud natury” i inne uprawy wraz fotoreportażem dostępny jest w numerze 40 (4/2012) Eko Arki

W numerze tym zaprezentowane zostały także walory zdrowotne aronii i inne porady związane z uprawą tej rośliny.

Kup ten numer: Eko Arka 4/2012 / Zaprenumeruj Eko Arkę