Brzost-Eko

Brzost-Eko Sp. z o.o. to ponad 150ha ekologicznych upraw na ziemiach należących do 9 członków grupy producenckiej działającej na Lubelszczyźnie, na terenie powiatu lubartowskiego. Ekologiczne warzywa i owoce miękkie są specjalizacją grupy. Wśród warzyw grupa oferuje m.in.: ziemniaki, buraki ćwikłowe, marchew, pietruszkę, cebulę białą i czerwoną, kapustę białą i czerwoną, kapustę pekińską, por oraz kukurydzę słodką, patisony i groch suchy. Jeśli chodzi o owoce miękkie to w ofercie znajduje się jagoda kamczacka, malina oraz truskawka.

W znaczącej części produkty są sprzedawane na rynku wewnątrz-wspólnotowym (Francja, Niemcy, Wielka Brytania).

„Naszymi głównymi motywacjami do założenia grupy były czynniki ekonomiczne. Jeszcze w latach 90’ Artur Tymiński wraz z Jerzym Szymoną organizowali szkolenia dla rolników ekologicznych. Pomagali w organizowaniu wspólnej sprzedaży. Ze względu na ówczesne upadające hodowle zwierzęce większość rolników zaczęła przechodzić na produkcję roślinną. Pojawiająca się możliwość wspólnego użytkowania maszyn, wspólnego zakupu nawozów, jak i początkowe wsparcie rządowe dla nowoutworzonych grup producenckich okazały się skuteczne aby takową grupę utworzyć.”

– wspomina jeden z założycieli i wieloletni prezes Brzost-Eko Sp. z o.o., Sławomir Fiutka. Wśród pozostałych założycieli grupy wymienić również należy: Zenona Wróbla, Henryka Wronowskiego, Jerzego Nowosadzkiego oraz Monikę Baran. Wszyscy Ci rolnicy mieszkają na terenie gminy Serniki, a gospodarstwa oddalone są od siebie w promieniu do 5 km, co znacząco ułatwia organizację grupy.

Obecnie w grupie jest 9 członków i jest ona otwarta na przyjmowanie nowych rolników ekologicznych, choć są pewne wymagania, które muszą być spełnione aby stać się członkiem Brzost-Eko Sp. z o.o. Do głównych kryteriów przystąpienia do grupy należą: wiarygodność produkcji ekologicznej, potencjał produkcyjny oraz lokalizacja gospodarstwa (jak najbliższa w stosunku do pozostałych członków). Jak podkreśla Prezes grupy, Sławomir Fiutka, ryzyko przyjmowania nowych członków to konieczność podejmowania wspólnej odpowiedzialności.

Jak działa grupa?

Od roku 2007, kiedy grupa formalnie zalegalizowała swoją działalność, jej członkowie wypracowali sprawdzony system współpracy. Na cyklicznych zebraniach grupy omawiane są najpierw przyjęte zapytania rynkowe, grupa ocenia swoje realne możliwości w realizacji zapytania, a następnie pojawia się odpowiedź dla kontrahenta. W założeniach rolnicy sprzedają min. 80% swojej produkcji towarowej poprzez grupę. Grupa nie prowadzi obecnie sprzedaży bezpośredniej z powodu braku funkcjonalnej bazy magazynowej i trudności logistycznych. Niektóre z gospodarstw prowadzą sprzedaż bezpośrednią w obrębie własnych gospodarstw. Ze zbieranych składek ze sprzedaży produktów (20gr od każdego kg owoców miękkich oraz 5gr od każdego kg warzyw – co daje średnioroczny przychód netto w wys. 30-50 tys. zł) grupa zakupuje działkę budowlaną pod pomieszczenie magazynowo-biurowe, maszyny, np. ładowarkę wózkową do obsługi punktu skupu, czy skrzynki. Kapitał zakładowy grupy wynosi 81 tys. zł.

„Taka działalność grupy pozwala na lepsze odnajdywanie się na rynku. Choć są też i problemy. Wiele organów nadzoru ds. bezpieczeństwa żywności, wprowadzanie systemów jakości, rozbudowana biurokracja, niosą ze sobą spore utrudnienia. Problemem jest brak obecnie w grupie wykwalifikowanego pracownika, który kierował by grupą i przejął obowiązki związane z obowiązującą biurokracją”.

– podkreśla Sławomir Fiutka. Co rocznie na wiosnę grupa organizuje szkolenie praktyczne, podczas którego uczestnicy zaznajamiają się z wybranym przez siebie tematem uprawowym oraz omawiają z zaproszonymi gośćmi zapotrzebowania rynkowe na nadchodzący sezon, czy wypełniają wnioski o płatności. Ważnym dla grupy aspektem jest satysfakcja z dotychczasowej współpracy, która owocuje obecnie długotrwałymi kontaktami z kontrahentami. Wizją grupy jest realny rozwój na miarę swoich możliwości. Brzost-Eko Sp. z o.o. jest członkiem Klastra Dolina Ekologicznej Żywności oraz Stowarzyszenia Ekolubelszczyzna.

Patrząc w skali kraju brak wsparcia finansowego po 5-ciu latach działalności grup producenckich spowodował znaczne uszczuplenie się obecnych na rynku graczy. Tylko na Lubelszczyźnie Brzost-Eko Sp. z o.o. to jedna z dwóch grup które nadal funkcjonują, a było ich znacznie więcej. Nie ma obecnie rozbudowanej bazy do powstawania stowarzyszeń grup producenckich, jak ma to miejsce na zachodzie. Obecnie po zmianach w przepisach dotyczących nowo powstających grup producenckich brak jest wsparcia na budowę nowej infrastruktury niezbędnej do wydajnego funkcjonowania grupy. Istniej jedynie możliwość modernizacji istniejących już budynków.

Tekst: Monika Styczek-Kuryluk