Spożycie wołowiny w Polsce spadło w ostatnich latach w przeliczeniu na mieszkańca do niecałych 2 kg. Tymczasem w krajach Uni wynosi ono około 20 kg. Przyczyny tego stanu rzeczy są złożone ale można śmiało stwierdzić, iż związane są one również ze słabej jakości wołowiną dostępną w naszych sklepach.

Na przekór temu trendowi pojawia się jednak w Polsce stale rosnący pobyt na wołowinę kulinarną,  tyle że tej dobrej jakości. Związane jest to ze wzrostem świadomości i siły nabywczej wielu polskich konsumentów. Mamy rynek masowy z wołowiną pochodzącą z uboju bydła mlecznego i wymagający rynek gastronomiczny, który poszukuje wołowiny z ras mięsnych. Czasy „przedniej zrazowej” mijają już jednak bezpowrotnie. Wymagający klient dokładnie wie jaki rodzaj wołowiny potrzebuje i z jakiej rasy powinien on pochodzić. Segmentacja rynku doprowadziła do tego, iż  ceny np. na wołowinę stekową różnią się od siebie o 100% w zależności od jej jakości i rasy bydła. Najbardziej ceniona przez gastronomię jest wołowina z tzw „marmurkowatą” strukturą mięsa. Takie szczególne cechy genetyczne mają tylko 3 rasy: Hereford, Angus i Wagyu.  Dodatkowym atrybutem tych ras jest ich ekstensywna metoda chowu czyli w warunkach ekologicznych. Są to rasy doskonale rosnące na pastwiskach a nie w ciasnych oborach. Gospodarstwo Rolne Futura XXI Sp. z o.o. pod marką HerefordWarmia, w gminie Miłakowo na Warmii jest jednym z niewielu w skali kraju, które specjalizuje się w hodowli bydła mięsnego rasy Hereford. Na przykładzie praktyk tego gospodarstwa i doświadczeń jego właściciela Mariusza Białka przedstawimy zalety hodowli bydła tej rasy.

Wychów cieląt prowadzony na wolnym wybiegu

Całoroczny wychów cieląt w stadzie na wolnym wybiegu przy matce, ma miejsce na certyfikowanych ekologicznych łąkach. Dobra kondycja odsadków pochodzących z gospodarstwa HerefordWarmia decyduje o krótkim okresie dalszego ich opasu na dorodne buhaje. Jak zapewnia gospodarz dzięki ekologicznej metodzie hodowli cielęta są zdrowe, silne, od samego początku dobrze się rozwijają i samoczynnie przechodzą na pasze stałe. Układ pokarmowy jest u bydlęcia należycie rozwinięty i przystosowany do dobrego wykorzystania pasz objętościowych, które są najefektywniejsze w dalszej fazie opasu buhajów mięsnych.

Rentowność ROI na poziomie 37%. Koszty a czysty zysk z hodowli rasy Hereford.

Z wyliczeń gospodarstwa wynika, że inwestycja w opas odsadków rasy Hereford  wysokości 1000zł po 10 miesiącach przekłada się na 1370zł, czyli rentowność ROI wynosi 37%. Zakup odsadka Hereford w wieku 7-8 miesięcy to koszt ok. 250kg x 12zł/kg = 3000zł. Przy dobrej jakości paszy składającej się z kiszonki kukurydzy lub GPS (12-20kg/dzień), śruty zbożowej (2-4,5kg/dzień), ewentualnie wysłodków, niewielkiej ilości siana lub słomy, opas Hereforda do wagi 750kg trwa, po zakupie 8 miesięcznego odsadka, około 10 miesięcy. Koszt paszy przez 300 dni opasu (10 miesięcy) w zależności od gospodarstwa wahać się będzie w granicach 1100-1300zł. Koszty pracy ludzkiej, utrzymania budynków, koszty podatków itp. to dość złożona kalkulacja, zależy bowiem od szeregu czynników: wielkości gospodarstwa, ilości i rodzaju upraw, ilości inwentarza w gospodarstwie itd. Z analiz gospodarstwa HerefordWarmia wynika, że z pewnym przybliżeniem łączne koszty wyniosą około 400zł na sztukę. Sprzedaż po 10 miesiącach byka Hereford 750kg żywej wagi = 435kg poubojowo w klasie SE 12,60zł/kg, a w przypadku sprzedaży do licznych znawców wołowiny kulinarnej w cenie 14zł/kg , przychód może szacować się na poziomie 5500 – 6100zł. Przy prawidłowym karmieniu Hereford osiąga przyrosty 1,2-1,6kg dziennie. Optymalna waga ubojowa dla buhajów hereforda to ok. 800kg.

Sprzedaż hodowlanych jałówek, a zachowanie czystości materiału genetycznego stada.

HerefordWarmia prowadzi również sprzedaż hodowlanych jałówek. W celu otrzymania zdrowych i wydajnych jałówek materiał nasienny, którym inseminowane są krowy, dobierany jest od byków rozpłodowych z wyselekcjonowanych stad hodowlanych USA i Europy. Aby zachować czystość materiału genetycznego ważne jest aby nie dopuścić do kazirodczych zapłodnień. Zacielenie jałówek odbywa się w wieku ok. 16-18 miesiąca życia. W hodowli nie stosuje się żadnych hormonów przyśpieszających moment pierwszego zacielenia. Brak skracania okresu przed zapłodnieniem daje większe szanse na otrzymanie zdrowego potomstwa, o lepszym pokroju i lepszych przyrostach masy ciała w późniejszych okresach rozwoju cielaka. W trakcie całego procesu hodowlanego prowadzona jest rzetelna dokumentacja – każda krowa posiada swój numer identyfikacyjny. W momencie wycielenia jałówka otrzymuje swój oddzielny numer, zapisywana jest data porodu i numer matki.

Buhaje o wysokiej genetycznie jakości gwarancją szybkiego tempa rozwoju i przyrostów masy ciała późniejszego potomstwa.

HerefordWarmia.pl_buhaj_d
www.HerefordWarmia.pl

Prowadząc hodowlę Hereford dobrze jest zainwestować w wysokiej genetycznie jakości buhaje. Przy stadzie liczącym 25-30 sztuk krów, przy prowadzeniu tzw. hodowli haremowej wystarczy nam jeden buhaj. Jednak w celu uniknięcia kazirodczej degeneracji stada bardzo istotna jest rotacja byków i tzw. wymiana krwi. Wymiana buhaja w stadzie powinna odbywać się raz na 2-3 lata. Dobierając odpowiedniego buhaja powinniśmy zwrócić uwagę na optymalną budowę ciała, co ma istotny wpływ na późniejszą łatwość wycieleń, ale również na szybkie tempo rozwoju i przyrostów masy ciała późniejszego potomstwa.

Efektywność opasu byków

Efektywność opasu byków mięsnych ocenia się poprzez jakość i ilość pozyskanego z nich mięsa. Rasa Hereford przewyższa znacznie najpopularniejsze bydło rasy HF czy inne rasy swoją wydajnością. 60-65% to standardowe wybicie tej rasy. Buhaje Hereforda osiągają swoją optymalną wagę ubojową, ok. 800kg w wieku 30 miesiąca życia, co ma wpływ na ich wyższą cenę zbytu. Ze względu na swoje cechy anatomiczne, wsparte dobrą genetyką uzyskuje się ok. 500kg w półtuszach. Bezstresowy ubój gwarantuje uzyskanie optymalnych dla wołowiny kulinarnej wartości pH. Właściwe chłodzenie, czas dojrzewania oraz profesjonalizm przy rozbiórce mięsa dają w efekcie wysoko wartościowy produkt.

Jakość wołowiny kulinarnej decyduje o jej sukcesie ekonomicznym.

Choć całość produkcji gospodarstwa Futura XXI nie jest objęta systemem certyfikacji ekologicznej – certyfikowana jest jedynie produkcja roślinna, która stanowi bazę paszową stada, to produkt końcowy jest najwyższej jakości .
Istnieje cały szereg systemów certyfikacji mięsa wołowego, stworzony po to, by wspierać produkcję dobrej wołowiny. Wołowina z gospodarstwa HerefordWarmia pozyskało jeden z takich certyfikatów tj. QMP. Hodowcy jednak nie poprzestali na systemie certyfikacji QMP, uznając iż najważniejszą dla nich jest ocena konsumenta finalnego. Wołowina z bydła Hereford cechuje się naturalną kruchością, miękkością i soczystością oraz łatwością obróbki termicznej. Hereford jako wiodąca na światowym rynku rasa bydła mięsnego podbiła świat anglosaski dzięki popularnym tam steakhausom i kulturze grillowania. Równie ważne jak steaki w zagospodarowaniu całej tuszy wołowej jest produkcja wysokiej klasy burgerów. Ten segment rynku obrała sobie właśnie firma Futura XXI w dystrybucji swojego bydła z pominięciem nie zawsze jeszcze ceniących ten rodzaj wołowiny zakładów mięsnych. Argumentem decydującym o sukcesie tej hodowli jest fakt, iż bydło wypasane jest latem na ekologicznych łąkach a zimą karmione jest wyłącznie paszą pochodzącą z tych łąk. Chcąc zwiększyć efektywność swojego działania Futura XXI zbudowała sieć partnerską, która w podobnych warunkach opasa odsadki do wagi ubojowej czy staje się odbiorcą jałówek cielnych zwiększając w ten sposób dynamicznie pogłowie Hereforda. Na uwagę zasługuje fakt, iż jak dowiedzieliśmy się od właściciela Mariusza Białka, jego firma świadomie wyklucza sprzedaż na eksport młodych sztuk bydła chcąc w ten sposób zwiększyć w swoim kręgu partnerskim, produkcję tej tak poszukiwanej zdrowej wołowiny kulinarnej.

Tekst: Monika Styczek w oparciu o www.HerefordWarmia.pl
Zdjęcia: HerefordWarmia.pl